Λαϊκή παράδοση: Η παράδοσή μας είναι οι ρίζες του δέντρου, τα ήθη και τα έθιμα τα κλαδιά του. Όσο καλλιεργείς τις ρίζες, τόσο δυναμώνουν τα κλαδιά.

Λαϊκή παράδοση: Η παράδοσή μας είναι οι ρίζες του δέντρου, τα ήθη και τα έθιμα τα κλαδιά του. Όσο καλλιεργείς τις ρίζες, τόσο δυναμώνουν τα κλαδιά.

Μιλώντας για την παράδοση μιλάμε ουσιαστικά για το «εμπράγματο» παρελθόν: τον βιωμένο άμεσα ή έμμεσα χώρο και χρόνο, τις ιδέες, τις αξίες και τα πρωταρχικά ριζώματα και όνειρα, γλώσσα, θρησκεία, ήθη και έθιμα, τη μουσική, την αρχιτεκτονική, τη γλυπτική, την πνευματική δημιουργία, τα πολιτισμικά κατορθώματα του λαού. Είναι ό,τι έχει περάσει ως βαθύτερο, υποστασιακό γνώρισμα στο DNA του λαού, ως συνήθεια και δύναμη ζωής. Είναι οι πρόγονοι μας που ξαναζούν στη φωνή μας, στα «σουσούμια» του σώματος, στην ψυχή, στις προοπτικές μας.

Η λαϊκή παράδοση μοιάζει με ένα βαθύρριζο και πολύκλαδο δέντρο. Ο κορμός του με διακριτά διαζώματα και στρώματα συμβολίζει την ιστορία μας: τα αρχαία χρόνια, τα βυζαντινά, την Τουρκοκρατία και το ελεύθερο νεοελληνικό κράτος. Λαοί που δεν φροντίζουν το δέντρο της παράδοσης αργά ή γρήγορα σβήνουν από το προσκήνιο της ιστορίας. Μην εμπιστεύεστε όσους περιφρονούν την παράδοση. Είναι άνθρωποι αστόχαστοι και επιζήμιοι για τον λαό.

Όλοι οι λαοί έχουν παράδοση, προφορική και γραπτή, στην οποία περιλαμβάνεται ό,τι παραδίδεται διαδοχικά από την παλαιότερη στη νεότερη γενιά. Είναι, τελικά, η συσσωρευμένη γνώση και εμπειρία ενός λαού, «η σχετική αποκρυσταλλωμένη μορφή μιας παλαιότερης ομαδικής δημιουργίας». Σε αυτή συμπεριλαμβάνονται τα ήθη και τα έθιμα, οι θρύλοι και οι παραδόσεις, η δημοτική ποίηση και τα παραμύθια, οι παροιμίες και τα παιδικά τραγουδάκια, η λαϊκή ψυχαγωγία και η τέχνη, οι χοροί, η οικοτεχνία, η αρχιτεκτονική, η διακοσμητική κ.λπ. Μέσα σε αυτές τις εκφράσεις του πολιτισμού ανιχνεύουμε την ιστορική και βιωμένη μνήμη του λαού, τη γλώσσα και τον χαρακτήρα του.

Παράδοση λοιπόν δεν είναι μια μνημειακή τελετή, μια σχολική γιορτή ή μόδα με φολκλορικό χρώμα, κι ούτε καν τερπνό ανάγνωσμα, όπως επισημαίνει ο Γιάννης Σακελλίων, αλλά είναι ιστορία, παιδεία, μέλλον, διαρκής ανανέωση, ελευθέρια. Η ενασχόλησή μας με την παράδοση αποτελεί αίτημα διαχρονικό. Είναι έργο επίκαιρο, εθνωφελές, παιδαγωγικό.

 

Πηγή: Β.Δ. Αναγνωστόπουλος, Λαϊκή παράδοση: επιβίωση και αναβίωση. Προβλήματα και προβληματισμοί, εκδόσεις ΚΑΣΤΑΝΙΩΤΗΣ, Αθήνα 2005

 

You may also like